عز الدين حسينى زنجانى
68
حكمت فاطمى (تلخيص شرح خطبه حضرت زهرا ع) (فارسى)
فطرى كه به آفريدگار داشت ، خداى متعال را جدا از اوضاع محسوس درك نمايد . ناچار رفتارى را كه با بزرگان و رجال محبوب خود داشت با آفريدگار يكتا نيز انجام مىداد . يكى از عادتهاى مرسوم و معمول ، ساختن تمثال بزرگان تاريخ ، درگذشتهء بشر بوده ؛ خواه بزرگ دينى باشد يا ملى يا اجتماعى و يا خانواده . اكنون در بتكدههاى موجود زمان ما تمثال بزرگان دينى مانند بودا و عدهء زيادى از شخصيتهاى برهمايى محفوظ و مورد پرستش است . اين عمل آنان دليل آن است كه مرگ را نيستىِ مطلق نمىدانستند و همچنان به زنده بودن روح آنها معتقد بودند كه همان عنايت حال زندگى را داراست . بلكه پس از برداشته شدن حجاب تن ، شدت وجودى و قوت اراده پيدا كردهاند . ربّ النوع با اين كه جامعهء بشرى در ساختن تمثال بزرگان اجتماع خواه به صورت رهبر مادى و يا سياسى و يا زمام داران دينى جديت داشت و تا مرحلهء پرستش آنها رسيد ؛ اما تمثالى از آفريدگار درست نكرد ، زيرا اجتماعات بشرى به تعليم انبيا عليهم السلام تا حدى متوجه شده بودند كه خداى جهان بالاتر از قياس و گمان است . جمعيتهاى بشرى به مناسبت احتياجات ضرورى با تدبير مخصوص به نمايان ساختن دست زدند و خداى واحد را با پرستش بت مخصوص كه نمودار تدبير خاصى بود عبادت مىكردند . مردم ساحلنشين ، درياها را مىپرستيدند تا در نتيجه ، بركات وفايده درياها به آنها ارزانى شده و از